Sakarya'da Atatürk Büstü Tartışması: Adapazarı ve Serdivan'da Yıllardır Çözüm Bekleniyor

Adapazarı'nda yıllardır tartışılan Atatürk anıtı, Serdivan'da ise 2016 yılında kaldırıldıktan sonra bir daha yerine konulmayan Atatürk büstü... Aradan geçen yıllara, verilen sözlere ve yapılan açıklamalara rağmen değişen ne var? Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Alemdar ve Serdivan Belediye Başkanı Osman Çelik'e sormak gerekiyor: Bu mesele neden hâlâ çözüme kavuşmadı?

Bazı konular vardır, üzerinden yıllar geçse de unutulmaz. Çünkü mesele yalnızca bir taşın, bir heykelin ya da bir büstün yerinden kaldırılması değildir. O mesele, bir şehrin tarihine, hafızasına ve ortak değerlerine nasıl sahip çıktığıyla ilgilidir.

Bugün Sakarya'da tam da böyle bir sorunla karşı karşıyayız.

Adapazarı'nda Atatürk anıtının yeri ve görünümü yıllardır tartışılıyor. Serdivan'da ise yıllar önce kaldırılan Atatürk büstü hâlâ eski yerine konulmuş değil. İki ayrı ilçede, iki ayrı sorun var ama vatandaşın sorduğu soru aynı: Atatürk'ün adı ve hatırası söz konusu olduğunda neden bu kadar ağır davranılıyor?

Önce Serdivan'dan başlayalım.

2016 yılında çevre ve yol düzenlemesi gerekçesiyle kaldırılan Atatürk büstünün, çalışmalar tamamlandıktan sonra yeniden yerine konulacağı ifade edilmişti. Aradan bir yıl, iki yıl değil, tam 10 yıl geçti. Meydan düzenlemeleri yapıldı, çalışmalar tamamlandı, ilçenin çehresi değişti. Fakat Atatürk büstünün yeri hâlâ boş.

Bu konuyu daha önce de yazdık, çizdik. Vatandaşlar sordu, sivil toplum kuruluşları gündeme getirdi. Belediye meclisinde soru önergeleri verildi.

Nitekim 2026 yılının mayıs ayında Serdivan Belediye Meclis Üyesi İsmail Zortul da konuyu meclis gündemine taşıdı. Serdivan Belediye Başkanı Osman Çelik ise büstün neden yeniden yerleştirilmediğini inceleyeceklerini, ilçede resmî törenlerin çoğunlukla Adapazarı'ndaki 15 Temmuz Demokrasi Meydanı'nda yapıldığını ifade etti.

Peki, bu cevap vatandaşın merakını giderdi mi?

Bana göre asıl cevaplanması gereken soru hâlâ ortada duruyor: Serdivan'da Atatürk büstünün yeniden yerine konulmasının önünde nasıl bir engel var?

Bir ilçede resmî törenlerin başka bir meydanda yapılması, o ilçenin kendi meydanında Atatürk büstü bulunmasına neden engel olsun? Serdivan'ın da kendi tarihini, kendi değerlerini ve kendi sembollerini yaşatacak bir kent kimliği yok mu?

Sayın Osman Çelik, Serdivan Belediye Başkanı olarak bu soruya artık açık ve net bir cevap vermelidir. İnceleyeceğiz demek elbette bir başlangıçtır. Ancak vatandaş artık inceleme değil, sonuç görmek istiyor.

Gelelim Adapazarı'na...

Sakarya Büyükşehir Belediyesi'nin sorumluluğundaki 15 Temmuz Demokrasi Meydanı'nda bulunan Atatürk anıtı da uzun zamandır tartışmaların odağında. Anıtın bulunduğu konum, çevresindeki görüntü ve meydanla bütünleşmesi konusunda yıllardır eleştiriler dile getiriliyor.

Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Alemdar, 2024 yılında bu konuda üç ayrı proje üzerinde çalışıldığını açıklamış, hazırlanan alternatiflerin vatandaşların görüşüne sunulacağını ve son kararın Sakaryalılar tarafından verileceğini duyurmuştu.

Aradan geçen zamana rağmen kamuoyunun bilmek istediği şey çok basit: O üç alternatifin akıbeti ne oldu? Vatandaşların görüşleri doğrultusunda nasıl bir karar alındı? Proje hangi aşamada?

Sayın Yusuf Alemdar'a da buradan sormak istiyorum: Sakarya'nın merkezinde bulunan Atatürk anıtıyla ilgili kamuoyuna açıklanan çalışma hangi noktaya geldi? Verilen sözlerin devamı neden yeterince görünür değil?

Bir belediye başkanının görevi yalnızca yeni projeler açıklamak değildir. Kamuoyuna duyurduğu projelerin akıbetini de açıklamak, vatandaşın sorularına cevap vermek zorundadır.

Elbette Adapazarı'ndaki anıt tartışmasıyla Serdivan'da kaldırılan büstün yeniden yerine konulmaması aynı mesele değildir. Ancak ikisinin ortak noktası, Atatürk'ün hatırasının Sakarya'nın kent yaşamında hak ettiği görünürlüğe kavuşması konusundaki beklentidir.

Burada kimse belediye başkanlarına haksızlık etmek, niyet okumak ya da yapılmayan bir çalışmanın arkasında başka sebepler aramak zorunda değil. Fakat ortada cevap bekleyen sorular var. Bu sorulara sessiz kalmak yerine açıkça yanıt vermek, yerel yönetimlerin kamuoyuna karşı sorumluluğudur.

Şunu da özellikle belirtmek isterim: Atatürk, bir siyasi partinin, bir belediye başkanının ya da belli bir kesimin değeri değildir. Bu ülkenin Cumhuriyetle, bağımsızlıkla ve çağdaşlaşmayla kurduğu bağın en önemli isimlerinden biridir.

Bu nedenle Atatürk'ün büstünü ya da anıtını uygun bir noktaya yerleştirmeyi istemek siyasi bir ayrıcalık talebi değildir. Bu, ortak tarihimize ve Cumhuriyetimizin kurucusuna gösterilmesi gereken saygının bir gereğidir.

Her 10 Kasım'da meydanlarda toplanıyoruz. Çelenkler sunuluyor, konuşmalar yapılıyor, Atatürk'ün fikirlerinden ve mücadelesinden söz ediliyor. Bunların hepsi elbette önemli. Ancak anmak kadar, onun hatırasını yaşatmak da önemli değil mi?

Bir tarafta Atatürk'ü saygıyla anan konuşmalar, diğer tarafta yıllardır yerine konulmayan bir büst... İnsan ister istemez soruyor: Sözlerimizle yaptıklarımız arasında neden bu kadar büyük bir mesafe var?

Benim beklentim çok açık.

Sakarya Büyükşehir Belediyesi, Adapazarı'ndaki Atatürk anıtıyla ilgili 2024 yılında açıkladığı projenin bugün hangi aşamada olduğunu kamuoyuna anlatmalıdır.

Serdivan Belediyesi ise 2016 yılından bu yana yerine konulmayan Atatürk büstü konusunda artık somut bir adım atmalıdır. Gerekirse yeni bir alan belirlenmeli, gerekirse mevcut meydan yeniden düzenlenmelidir. Yeter ki bu konu daha fazla ertelenmesin.

Sayın Yusuf Alemdar, Sayın Osman Çelik...

Bu meseleye siyasi tartışmaların dışında bakın. Atatürk'ün hatırasını yaşatmak için kimin hangi partiden olduğunun hiçbir önemi yok. Burada önemli olan Sakarya'nın ortak değerlerine sahip çıkılmasıdır.

Vatandaşın beklentisi de çok büyük değil. Verilen sözlerin tutulmasını, soruların cevapsız bırakılmamasını ve yıllardır konuşulan bu konuların artık çözüme kavuşturulmasını istiyor.

Bir büstü yerine koymak için 10 yıl, bir anıtın yerini ve görünümünü düzeltmek için yıllarca beklemek zorunda mıyız?

Sakarya'nın gündeminde elbette yollar, altyapı, ulaşım, kentsel dönüşüm ve yeni yatırımlar olmalı. Ancak şehirlerin hafızası da en az bunlar kadar önemlidir.

Unutmayalım; şehirler yalnızca binalarla, yollarla ve meydanlarla büyümez. Tarihine, değerlerine ve geçmişine sahip çıktığı ölçüde kimlik kazanır.

Ben de bir gazeteci olarak bu soruyu sormaya devam edeceğim:

Adapazarı'nda Atatürk anıtı için açıklanan projeyi ne zaman göreceğiz? Serdivan'da Atatürk büstünün yeniden yerine konulması için daha kaç yıl bekleyeceğiz?

Bu soruların cevabını Sakaryalılar adına bekliyoruz.

Çünkü bazı boşluklar vardır, yalnızca bir büstün eksikliği değildir. O boşluk, yıllardır cevabı verilmeyen bir sorunun kendisidir.

Hikmet Metin Çavdar